DİL GELİŞİMİ VE TEKERLEMELER

Tekerlemeler genelde çocukların oynarken söyledikleri, ses ve sözcük benzerliğinden yararlanılarak oluşturulan, ölçülü ve kafiyeli sözlerdir. Kültürümüzün en eski ürünlerinden olan tekerlemeler çocukların dil gelişimlerinin en doğal ürünleri olup ses ve ahenk unsurunun gelişiminin temelini oluşturmaktadırlar. Anne karnında, çocuğun genlerine işlenen ritim duygusu, okul öncesi dönemlerde tekerlemerde ses unsuruna bürünerek ondaki ses mükemmelliğini meydana getirmektedir. Halk dilinin en katıksız ve en samimi ifade türleri olan tekerlemeler, ninnilerden sonra çocukların karşılaştıkları, ses ve ahenk bakımından mükemmeliği yakalamış edebi türlerdir.

Tekerlemeler en çok 0-6 yaş grubunu ilgilendirir. Tekerlemelerin kendilerine has özelliklerinin başında kelime oyunu oluşu gelir. Bu kelime oyunu kafiye, aliterasyon ve seciden hareketle elde edilen ahenk ve mana ile ilgilidir. Tekerlemeler çocukların dil becerilerinin gelişimine yardımcı olur. Tekerlemelerde sözcük oyunları, ses benzerliklerini dolayısıyla fonolojik farkındalıklarını da geliştirir. Tekerlemeler çocukların kelime dağarcıkları ve ses algıları açısından paralellik göstermekte, sözcüklerin anlam boyutundan ziyade, ses boyutu onların ilgisini çekerek onların konuşma dilinde akıcılık kazanmalarını sağlamaktadır.

Tekerlemeleri, ilkokul ve okul öncesi çocukların müzik eğitimine etkisini bakımından inceleyen Menteş (1999: 11-12), tekerlemeler için şunları söylemektedir: