Kraniyal Sinirler

Kraniyal sinirlerin anatomisi öğrenciler arasında her zaman zorlu bir konudur. Bu konuyu daha anlaşılır bir dille anlatmak için elimden geldiğince özetlemeye çalıştım. Kraniyal sinirlerin anatomisi pek çok vücut fonksiyonunu kontrol ettikleri için hemen hemen tüm uzmanlıklar için gereklidir. Öyleyse, anlaşılması zor olan bu damgayı kıralım ve bu önemli nöroanatomi konusunu bir kez daha herkes için öğrenelim.

Sinir sistemi santral ve periferik olarak iki bölümden incelenir. Periferik sinir sistemi, merkezi sinir sistemi ile periferdeki hedef vücut bölümleri arasında bağlantı sağlar. Böylece vücudun bir bütün olarak hareket etmesi sağlanmış olur. Periferik sinir sistemi içinde 12 çift kraniyal sinir, 31 çift spinal sinir ve otonom sinir sistemi yer alır. Bir periferik sinir taşıdığı lif tipine göre duysal, motor ya da karma tipte olabilir. Reseptörler aracılığıyla periferden aldığı bilgileri merkezi sinir sistemine taşıyan sinirlere duysal sinirler, merkezi sinir sisteminden aldığı cevapları periferdeki hedef yapıya ileten sinirlere ise motor sinirler denir. Bir periferik sinir hem duyu hem de motor tipte lifler içeriyorsa buna karma sinir adı verilir.

Bir sinirin işlevi, vücut ve beyin arasında duyusal ve/veya motor bilgileri taşımaktır. Bilgi beyinden perifere gidiyorsa efferent (motor) bir sinirdir. Çevreden beyne gidiyorsa, afferent (duyusal) bir sinirdir. Her ikisini de yapan sinirler karışık sinirlerdir. Her zaman karışık olan spinal sinirlerin aksine, kraniyal sinirler tamamen motor, tamamen duyusal veya karışık olabilir.